Elektronik Atık (E-Atık) Nedir?
Elektronik atık, elektronik cihazların artık kullanım ömrünü tamamlaması ve hurdaya dönüşmesi durumu olarak tanımlanabilmektedir. Günlük yaşantımız içerisinde kullanmakta olduğumuz telefon, bilgisayar televizyon, yazıcı, radyo, bulaşık makinesi, çamaşır makinesi, fırın gibi elektronik eşyalarımız, kullanım ömrünü tamamladıktan sonrasında elektronik atık olarak değerlendirilmektedir.
Dünya içerisinde ortalama olarak her sene 20 ila 50 milyon civarı E-Atık ortaya çıkmaktadır. Bu E-Atıkların değerlendirilmesi konusunda ise, ABD, Japonya, Almanya ve Hindistan zirvede yer almakta. Yapılan araştırmalar ile her sene ortalama olarak 50 milyon ton elektronik atık çöpe atılmakta. Bu cihazların ise yalnızca yüzde 20’lik bir oranı geri dönüştürüldü.
Elektronik Atıkların Önemi
Elektronik atıklar, genel olarak içerisinde birçok zehirli kimyasal madde barındıran, doğru bir şekilde yok edilmediğinde hem çevre hem de insan sağlığına zararı bulunan elektronik aletlerdir. Dünyada her alan atık oranının sadece yüzde 1’i elektronik atık olarak nitelendirilmektedir. Böyle bir orana rağmen, madde kirliliğinin yaklaşık olarak %70’i elektronik atıklardan ötürü olmaktadır.
Elektronik atıkların geri dönüşüm ile kazandırılması hem enerji tasarrufu hem de doğal kaynakların kazandırılması konusunda oldukça önemlidir. Bu şekilde yeni ürünler içerisinde geri dönüştürülmekte olan E-Atıkların kullanımlarının gerçekleştirilmesi sağlanabilir. Ayrıca ülkenin ekonomisine, işgücü gibi birçok etkene de olumlu oranda sağladığı faydaları da bulunmaktadır.
E-Atık Nasıl Geri Dönüştürülür?
E-Atıkların, doğru olmayan bir şekilde geri imha edilmesi, çevremize geri dönüş sağlanamayacak kadar zararlar sağlayabilir. Bu sebepten ötürü, atıkların doğru bir şekilde toplanması ve bunların geri dönüştürülmesi büyük bir önem teşkil etmekte.
E-Atıkların geri dönüşümleri, diğer atıklar ile benzer bir şekilde geri dönüştürülme aşamaları içeriyor. Ancak bu atıklar, içerisinde çok daha fazla türe ayrılmalarından ötürü, bazı özel işlemler uygulanması gerekmekte. Bu uygulamalar ile beraber elektronik aygıtlar, hammaddelerine geri dönüştürülme işlemleri sağlanıyor. Bu süreçleri iki adımda anlatacak olursak;
İlk olarak bir tesis içerisinde toplanmakta olan E-Atıklar, lamba, aydınlatma cihazı ya da monitör gibi farklı kategori içerisine ayrılmakta. Belli bir kategori içerisinde ayrılmayan tanımsız olan cihazlar, ayrı bir alan içerisinde toplanıyor.
Farklı kategorilere ayrılmakta olan bu atıkların işe yaramamakta olan kısımları, imha edilmekte ve geriye kalan, demir, bakır plastik gibi malzemeler, tekrar dönüştürülmesi için işleme alınır.
E-Atıkların Azaltılması Nasıl Sağlanmaktadır?
E-Atıklar, bir çöp olarak nitelendirilmesi oldukça yanlış olmaktadır. Diğer atıklara göre daha ayrı tutulması ve bu atıklara özel yapılan kutulara atılması gerekmektedir. Diğer atık problemlerinde olduğu gibi E-Atıkları geri dönüştürülmesi için yapılacaklara bakacak olursak;
Elektronik atıklar, ayrı bir poşet içerisinde tutulup, belediyelerin yer altığı E-Atık bölgelerine, belli atık tesislerine bırakılarak çevreye zarar vermesinin önüne geçilmelidir. Hangi atığın nereye atılması konusunda gerekli bilgiler edinerek yalnızca E-Atıklar için değil, geri dönüşüme uygun diğer atıklar için de aynı yöntemleri kullanmalısınız.
Atık pillerin geri dönüşümü ile alakalı olarak, belli bölgelerde yer almakta olan geri dönüşüm kutularından faydalanabilirsiniz. Bu pil geri dönüşüm kutularına ise, çeşitli sanayi bölgeleri içerisine, marketlerde ya da alışveriş merkezleri gibi alanlarda bulabilirsiniz.
Yeni bir elektronik ürün alırken, eskisini, çeşitli elektronik eşya dağıtımı gerçekleştirmekte olan işletmelere verebilirsiniz. Bunun haricinde markaların bazı zamanlarda kampanya olarak düzenlemekte olduğu eskisini getir yenisi al kampanyalarından da faydalanarak, atıkların geri dönüştürülmesinde katkıda bulunabilir ve yeni alacağınız ürünler için indirim elde edebilirsiniz.